PEDAGOGIK KAMMUNIKATSIYA VA TIL MADANIYATI: MAKTAB MUHITIDA SAMARALI MULOQOT STRATEGIYALARI

Abstract

Mazkur ilmiy maqola maktab ta’limi jarayonida pedagogik kammunikatsiya va til jarayonida pedagogik kammunikatsiya va til madaniyatining ahamiyati chuqur ilmiy nazariy jihatdan tahlil qilishga qaratilgan. Pedagogik kammunikatsiya o’qituvchi va o’quvchi ortasidagi ta’lim tarbiyaning hamda psixologik munosabatlarini tartibga solishga asosiy vosita. Tadqiqotlar shuni ko’rsatadiki pedagogik muloqot mavjud bo’lgan ta’limda o’quvchilar bilimni o’zlashtirish ko’rsatkichlari yuqori bo’ladi, ularni o’qishga bo’lgan qiziqishi oshadi va harakatlari ko’payadi. Hozirgi kunda turli dars tuzilmalaridan yanada samaraliroq foydalanish yo’llari mavjud.Pedagogik adabiyotlar va maktablar amaliyotida asosan uchta shakllarni qamrab olgan: ommaviy, guruhli va individual. Til madaniyati pedagogik kommunikatsiyaning ajralmas tarkibi bo‘lib, u nutqning adabiy til me’yoriga mosligi, aniqligi, mantiqiyligi va muloqot etikasi bilan belgilanadi. O‘qituvchining og‘zaki va yozma nutqi o‘quvchilar uchun namuna vazifasini bajaradi  shu sababli pedagog nutqining sifatli ekanligi bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Mazkur maqolada pedagogik kommunikatsiyaning ikki asosiy yo’nalishi – informatsiya va interaktiv – batafsil o’rganiladi. Informatsiya yo’nalishi o’qituvchi tomonidan bilimning tizimli, aniq va lo’nda yetkazilishi nazarda tutadi, interaktiv yo’nalishi esa o’quvchilarning savol- javob, muhokama va ijodiy faoliyat orqali bilim almashishga jalb etadi. Hamda buning asosiy mohiyati, uning maktab ta’limidagi vazifalari, til madaniyating pedagogik ahamiyati hamda samarali muloqot strategiyalari mahalliy va xorijiy ilmiy manbalar asosida keng yoritiladi