INSULT — MIYA QON AYLANISHINING O‘TKIR BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI, KLINIK BELGILARI, TASHXIS VA DAVOLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Abstract

Insult — miya qon aylanishining o‘tkir buzilishi bo‘lib, u butun dunyo bo‘yicha nogironlik va o‘limning yetakchi sabablaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada insultning asosiy etiologik omillari, xususan arterial gipertenziya, ateroskleroz, yurak-qon tomir kasalliklari hamda tromboembolik holatlarning ahamiyati yoritilgan. Insult patogenezida miya to‘qimasining ishemiyasi yoki qon quyilishi natijasida nerv hujayralarida yuzaga keladigan morfologik va funksional o‘zgarishlar tahlil qilingan. Shuningdek, ishemik va gemorragik insultlarning klinik belgilari, ularning kechish xususiyatlari hamda differensial tashxis masalalari ko‘rib chiqilgan. Maqolada zamonaviy diagnostika usullari, jumladan neyroimaging (KT, MRT), laborator va instrumental tekshiruvlarning o‘rni baholangan. Bundan tashqari, insultni davolashda qo‘llanilayotgan hozirgi zamon terapevtik yondashuvlar, trombolitik terapiya, antikoagulyant va antiplatelet preparatlar, shuningdek reabilitatsiya choralarining ahamiyati bayon etilgan. Mazkur maqola tibbiyot talabalari va amaliy shifokorlar uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega