O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY-HUQUQIY ISLOHOTLAR TRANSFORMATSIYASI: STRATEGIK MAQSADLAR VA INSTITUTSIONAL O‘ZGARISHLAR UYG‘UNLIGI

Abstract

Ushbu maqolada Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining hozirgi bosqichida davlat va jamiyat boshqaruvini modernizatsiya qilishning konseptual asoslari tadqiq etiladi. Tadqiqot markazida Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Inson qadri uchun” g‘oyasini oliy qadriyat darajasiga ko‘tarish hamda davlat idoralarining xalqqa xizmat qilishi tamoyilini hayotga tatbiq etish mexanizmlari yotadi. Mazkur ilmiy mushohada jarayonida davlat boshqaruvining an’anaviy byurokratik qoliplardan voz kechib, xizmat ko‘rsatuvchi va xalqchil tizimga aylanishi strategik jihatdan tahlil qilingan. Muallif o‘z tadqiqotida “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi, PF-98-son Farmon hamda PQ-300-son Qaror doirasidagi institutsional o‘zgarishlarni chuqur tahlil etadi. Ushbu strategik hujjatlar “Inson qadri uchun” g‘oyasini shunchaki shior emas, balki real hayotga tatbiq etilayotgan institutsional reallik ekanligini ilmiy asoslab beradi. Mazkur tahlillar ijtimoiy himoya tizimini tubdan transformatsiya qilish, boshqaruv jarayonlarini to‘liq raqamlashtirish hamda mahalliy vakillik organlari faoliyatini takomillashtirish orqali “Kuchli kengash, hisobdor va tashabbuskor hokim” modelini shakllantirishning strategik ahamiyatini ochib beradi. Ijtimoiy adolatni ta’minlashda raqamli texnologiyalar va “Kuchli kengash” modelining o‘rni falsafiy-huquqiy jihatdan talqin etilib, bu o‘zgarishlar jamiyatda davlatga bo‘lgan ishonchni mustahkamlashning bosh mezoni sifatida ta’kidlanadi. Yangi O‘zbekiston poydevorini barpo etishda inson omilini ulug‘lash jamiyatning ma’naviy va huquqiy yetukligini ko‘rsatuvchi yuksak falsafiy paradigmadir. Davlat boshqaruvining “xalqchil xizmat” modeliga o‘tishi, fuqaroning haq-huquqlarini davlat manfaatlaridan ustun qo‘yuvchi yangi ijtimoiy shartnoma davrini boshlab berdi. Strategik hujjatlar doirasidagi institutsional yangilanishlar har bir shaxsning qadr-qimmatini himoya qilish va ijtimoiy adolatni shaffof ta’minlashga qaratilgan qat’iy qadamlardir. Ushbu islohotlar zanjiri davlat va jamiyat o‘rtasida o‘zaro ishonch ko‘prigini mustahkamlab, har bir fuqaroning o‘z taqdiriga daxldorlik hissini oshirishga xizmat qiladi. Binobarin, mazkur ilmiy izlanishlar “Ijtimoiy davlat” qurish yo‘lidagi ulug‘vor maqsadlarning huquqiy kafolati va ma’naviy poydevori bo‘lib, milliy yuksalishning barqarorligini ta’minlaydi